Archivos Mensuales: diciembre 2020

Adiós 2020, bienvenido 2021

Pedro Antonio de Alarcón en una hermosa meditación -eso solo es un estracto- de Año Nuevo, escrita hace más de siglo y medio

»—¡No han muerto, no —decíais—, ni los seres que lloro ni las virtudes que no practico! ¡No han muerto ni mi fe, ni mi entusiasmo, ni mis padres y maestros, ni mis amigos y mis amores! ¡No han muerto, no, mi inocencia, mi esperanza, mis creencias, mi alma, en fin! ¡Mentira y vanidad es cuanto ansié en la tierra: mentira y vanidad aquella vida; mentira y vanidad son el poder y las riquezas y los honores; pero mi alma, pero mi llanto, pero mi Dios no son ni vanidad ni mentira!

»Supongamos que en este momento dieron las doce los relojes de Madrid. ¡Era Año Nuevo! Pero los muertos no añadieron un guarismo a la losa de su sepultura, ni los astros brillaron más ni menos que el día de la Creación. Entonces dijisteis:

»—Para las tumbas y para el cielo, el tiempo no tiene medida. El alma carece de edad; y, mientras caen deshechos los ídolos de barro que erige la soberbia del hombre, el espíritu se purifica en el destierro para asistir al banquete de la Inmortalidad. El tiempo es el verdugo del que duda y el amigo del que espera.

Adiós 2020. Bienvenido 2021.
Que Dios nos acompañe en este nuevo año.

Na escolar do amor

“Xa os meus ollos viron o teu Salvador” (Lc 2, 22 y ss.)

Cando chegou o tempo da purificación, Maria e Xosé levaron o seu neno a Xerusalem para llo presentaren ao Señor conforme a lei de Moisés. Non foron ao templo como quen vai cumprir un mandado. Foron movidos polo Espirito Santo. A lei manda pero non axuda a cumprilo mandado.

Quen axuda, move e fai mais doado o cumprimento da lei e o Espiritu Santo. A vida e as obrigas de cadaquen fanse mais doadas cando un atopa no seu camiño o sorriso e o acollemento de outro que ten tamen a sua vida e as suas obrigas. E o que lles pasou aos pais de Xesus ao chegarem ao templo co neno no colo.

Saiulles ao encontro o vello Simeon, que viña ao templo movido tamen polo Espirito Santo.”Para o xusto non foi posta a lei”, escribiu Santo Agostiño nun dos seus mais fondos tratados. E ben certo. A lei non foi posta para o xusto porque o xusto ben sabe o que ten que facer e faino con xeito. Non o fai porque a lei llo mande. Faino porque o amor lle move a facer o que a lei lle manda.

Sempre houbo e habera leis inxustas. Para o xusto, poren, non hai lei, nin xusta nin inxusta. O xusto sabe o que ten que facer. E cando. E onde. A sua lei non está escrita fora do seu corazón. Ali o Espirito do amor, o Espirito de Xesus, escribiuna con verbas inefabeis, verbas que non se poden dicir nin ouvir. A vida mesma fala con elas. E o que teña oido para oilas que as oia.A lei e o criado, o pedagogo, segundo os Pais da Igrexa, que leva o neno a escola.

A escola e o Espirito do amor, o Espirito de Xesús, que axuda, move e fai doado o cumprimento da lei. Cando o criado chega a escola termando do neno, o cativo xa non o e. Xa e un home: alguen que sabe o que ten que facer e faino. Vaise enton o criado. Fica o home. Cando o vello Simeon sae ao encontro dos pais de Xesus no adro do templo, chega xunto deles, colle o cativo nas mans e sabe, naquel mesmo intre, que pode acougar. Coa sua cantiga de louvanza ainda hoxe a Igrexa remata, a noitiña, a sua pregaria cotia: “Agora podes, Señor, despedir en paz o teu servo…”.

A vida e as súas obrigas fanse doados cando chegamos a escola do amor, alí onde atopamos o sorriso e o acollemento do que terma de nós e vaise logo…

Escrito por V.M.P

A persoa máis libre do mundo

“O Señor está contigo” (Lc 1, 28)

Os sicólogos axudannos a dicir que non. Segundo eles dicir que non non é doado. Doado é dicir que si a todo ou a todos, por medo a dicilo que verdadeiramente pensamos, ou sexa, que non. Non sei se é por iso que oporse ou estar en desacordo -dicir que non- semella hoxe un dereito fundamental do que depende a saúde do noso sistema de liberdades. Para sermos libres temos que ter dereito a dicir que non. Se non podemos dicilo non somos libres.

Pero eu non estou de acordo nisto cos sicólogos nin cos políticos. Eu coido que o dificil non é dicir que non. O difícil e dicir que sí. Dicir que non é certamente un dereito fundamental. Pero a liberdade non é so un dereito. A liberdade é moito mais ca un dereito. E a loita polos dereitos, o longo camiño que nos leva a sermos o que aínda non somos e a ter o que aínda non temos. Dicir que non non sempre ten consecuencias. Consecuencias tenas sempre dicir que sí. Dicir que sí podenos traer moitos problemas e complicacións. Pero é a nosa verdadeira liberdade. Os dereitos veñen despois da loita e o camiño que nos levou a sermos o que somos e a termos o que temos.

A Igrexa contempla na Virxe Maria e no misterio do seu “sí ” a mensaxe do anxo Gabriel, a imaxe do que ela mesma quere ser no medio da xente: mensaxeira da liberdade que Cristo ven traer o mundo. O “sí” de Maria a mensaxe do anxo trouxo moitas complicacións a súa vida. Ela non vivía illada no seu mundo. Nazaré, a súa vila, Xosé, o home ao que estaba prometida, o feito de non ter aínda relación con él…todo isto e moitas outras circunstancias persoais que poderíamos imaxinar van facer fronte o seu “si” e a súa liberdade. Ainda é hoxe o dia no que son moitos os crentes para os que a virxindade de Maria é un conto.

Fronte a incredulidade, os ditos e os feitos sen xeito da xente do seu tempo e tamén do noso, as dificultades e os atrancos no camiño que levou a Maria a ser o que non era e a ter o que non tiña, o seu “sí ” é testemuño dunha liberdade que non é deste mundo. Dicir que sí trouxolle moitos problemas. De feito, non podería dicilo senón fóra a chea de gracia, a persoa mais libre que neste mundo se viu. Os sicólogos e os políticos do noso tempo terían que aprender, coma ela, a dicir que sí, a chegar a acordos, a facer fronte as consecuencias de seren verdadeiramente libres.

Texto escrito por V.M.P

SEMBLANZA DE D. ENRIQUE RIVERA ROUCO

Dende o Equipo Parroquial, pídeseme que faga unha semblanza de D. Enrique Rivera Rouco, o noso querido D. Enrique, Cura dos Chaos.

Para min non é doado facer a semblanza dunha persoa, pois penso que é complicado e difícil, habería que estar dentro desa persoa para saber como era en realidade. Mais nesta ocasión penso que non o vai ser, pois toda a xente que coñeceu a D. Enrique, coincide no pensar: era un bo crego, un bo home e un bo veciño.

Primeiramente unhas pinceladas biográficas para tratar de entender mellor a persoa.

Nace D. Enrique un 27 de xaneiro do ano 1938, no lugar dos Chaos, no seo dunha familia labrega e en plena guerra civil. Son momentos difíciles para vivir e para sacar adiante unha familia, xa que non hai traballo e a única solución é o froito escaso que se lle pode arrincar á terra, e iso se non viñan os da requisa.

O seu pai era D. Jesús Rivera Cal e a súa nai, Dona Cándida Rouco Corral. Foi o segundo de catro irmáns: Antonio, Enrique, Xesús e María do Carme.

Na súa casa o ambiente era relixioso, pois xa houbera un crego na familia e o apelido Rouco de súa nai, que ademais era vilalbesa, xa nos mostra tamén que viña deste ambiente relixioso e cristián. É de supoñer que este ambiente influíu para que un dos fillos, neste caso D. Enrique, fose estudar ao Seminario.

Unha vez tomada esta decisión, pasa un período formativo co mestre D. Manuel Herba, para prepararse debidamente antes de partir cara o seminario.

A idade de catorce anos (1952), ingresa no Seminario de Vilanova de Lourenzá e, ao cabo dun ano, trasládase ao de Mondoñedo onde estará ata a súa ordenación no ano 1963 (case 11 anos). Durante o período de estudos viña á casa nos veráns e no Nadal.

Como digo, no ano 1963 é ordenado sacerdote en Ferrol, o día 7 de xaneiro.

O día 13 de xaneiro, celebra a súa primeira misa solemne na Igrexa Parroquial de As Pontes, actuando de padriños:

De altar: Rvdo. D. José Río Seijo, Arcipreste-Párroco de As Pontes.

De mans: D. Antonio Rivera Rouco.

Srta. María del Carmen Rivera Fernández.

De honor: D. Jesús Rivera Rouco.

Srta. María del Carmen Rivera Rouco.

Srta. Pilar García Pena.

O Bispo, Don Jacinto Argaya (bispo de Mondoñedo-Ferrol de 1957 ao 1968), destínao inicialmente ás parroquias do Freixo (o día 7 de xuño do 1963 era nomeado Ecónomo) e San Mamede (o día 20 de xullo de 1963 era nomeado encargado). Alí pasará catro anos ata ser enviado a Lousada.

Logo, durante catorce anos, estivo de coadxutor da parroquia de Santa María de As Pontes. Mais, trala marcha do párroco D. Luís Villamarín (ano 1984), os conselleiros do Bispo, D. Miguel Ángel Araujo Iglesias, considérano “moi feble” e é relegado, privándolle deste xeito de ser crego párroco do seu pobo, cando xa era Cronista Oficial do Concello de As Pontes de García Rodríguez dende o 4 de decembro de 1981.

Pasou a levar a parroquia de Roupar e, posteriormente, tamén a de Santa María do Aparral.

Participou moito nas actividades da vida social do pobo coma un veciño máis. Foi vicepresidente da directiva do Liceo Recreativo e Artístico (dende o 75 ao 82), membro da Xunta de Protección Civil, membro fundador do grupo Amigos de As Pontes; Pregoeiro das Festas Patronais no ano 1998…

Coa súa saúde mermada, pasou os derradeiros anos da súa vida na Residencia “A Magdalena”, en As Pontes. Alí seguiu a celebrar a Eucaristía dos domingos acompañado sempre por algún membro do Equipo Pastoral.

A súa perda aconteceu un 18 de setembro de 2002.

Dende o punto de vista sacerdotal, podemos dicir que se implicou moito no seu traballo dende a humildade e a comprensión cara o seu próximo. Para os veciños sempre foi un bo crego.

Posiblemente o máis negativo para el da vida sacerdotal pódese resumir en dous ou tres momentos puntuais. O primeiro cando marcha para o Seminario, e foi debido ao desarraigo da familia, da que se veu privado sendo moi novo e que, dicíao el mesmo, botaba moito en falla. D. Enrique nace nunha familia moi unida, cun ambiente relixioso. Pensemos que, naqueles tempos, un rapaz de catorce anos era un neno aínda, que os medios de transporte e comunicación non eran os de hoxe, e que marchar para o Seminario supuña o illamento da familia case que durante todo o ano, pois non había comunicación con ela, agás por carta, que tardaban varios días en ir e vir, e por outra banda, tamén lonxe das amizades e, como non, estaba a disciplina do Seminario que non era a da casa, aínda que D. Enrique adaptouse a ela sen moito problema. O segundo foi cando no canto de ser nomeado cura párroco de As Pontes, foi “desterrado” a Roupar. A situación de verse desprazado da súa Vila natal, cando xa era Cronista Oficial, debeu de causarlle grande pesar e, moito máis o de ver como o seu pobo, que en teoría o aprezaba, non fixo nada por evitalo e asumiu o nomeamento dun párroco novo como unha cousa normal máis. E o terceiro cando, xa na Residencia “A Magdalena”, comeza a ser consciente das súas limitacións por ter minguada a saúde e que lle impedían o exercicio do seu labor sacerdotal.

El entendeu o sacerdocio como un servizo aos demais, axudando en todo aquilo que se lle pediu e a todo aquel que algo lle pediu, sen agardar nada en troques. Demostrándonos o valor cristián que nel imperaba.

Para unha época na que se saía dunha guerra -recuperábase o país lentamente- e na que os cregos tiñan poder e mando, é dicir, tiñan autoridade, a D. Enrique xamais se lle subiu esa autoridade á cabeza nin se lle pasou pola mente. Sempre foi unha persoa humilde e servicial, sen soberbia. Xamais se dirixiu a un semellante coa prepotencia que o facía algún crego da época, cando había que facer si ou si o que ordenaban. Este aspecto de D. Enrique era moi prezado polos seus veciños: el era un crego humilde e comprensivo.

O seu labor sacerdotal era, asemade, querido e respectado, as súas misas, concisas e breves, eran moi prezadas, de xeito que ninguén rexeitaba ir á misa cando el a dicía ou ir a confesar con el. A súa explicación do Evanxeo e a súa adaptación á vida real tamén resultaban axeitadas, pois as humanizaba. Por outra banda sempre saíu na defensa do débil e indefenso, polo que iso sempre se lle valorou.

Se cadra, a procedencia dun medio rural, coñecedor dos problemas desta época, axudoulle a ser máis comprensivo e próximo aos seus veciños.

E como todo pontés e como sacerdote, tamén tiña moita devoción pola súa Virxe, a Patroa, a Virxe do Carme, reflexada nos seus escritos.

Como home comprometeuse co seu labor pastoral, pois sempre foi un cura exemplar; co seu pobo, pois deulle identidade como tal, e coa súa familia, pois sempre coidou dela.

Para min, e polo que máis o admirei sempre, foi por esa teima de pescudar o noso pasado e darnos unha identidade como pobo que antes non tiñamos: antes estabamos inmersos nunha historia xeral de España. Con D. Enrique comezamos a ter historia propia, comezamos a coñecela e a identificarnos con ela. Tiñamos un pasado que el nos amosou. Son moitos os traballos que el fixo e que significaron moitas horas de traballo previo, de investigación, cambio de opinións, solicitudes de información, etc., etc. E todo isto nun tempo onde os medios non eran os de hoxe, sen ordenadores, sen internet, sen móviles… e sen medios de transporte, só os regulares cos conseguintes transbordos que había que facer e as moitas horas necesarias para ir dun lugar a outro. Por todo isto o seu traballo debe ser máis valorado.

D. Enrique comezou a traballar sobre o noso pasado no Seminario e levado polas historias que lle contaba seu pai, segundo el comenta nunha das entrevistas que lle fixeron para o xornal A Voz de Galicia e onde se reflexan os anos duros do seminario aos que nos referiamos no apartado sacerdotal: “Enrique Rivera Rouco, natural de As Pontes, atribúe o seu interese por todo tipo de estudos históricos ás lendas que lle contaba o seu pai e a morriña que sentía pola súa terra natal nos duros anos de internado no seminario de Mondoñedo. Como case non podía saír, refuxiábase na biblioteca e pescudaba todo tipo de documentación sobre As Pontes. Nos veráns tamén colaboraba na actividade cultural da vila”

Tamén vai influír moito nesta afección a súa relación persoal con outros dous Enriques, o primeiro é D. Enrique Cal Pardo, que foi profesor de Teoloxía no Seminario de Mondoñedo e reitor do mesmo dende o ano 1956 ao 1958, isto é, cando D. Enrique estudaba alí. O segundo, D. Enrique Chao Espiña, que paraba moito a falar con el na reitoral de Roupar e era Cronista Oficial de Viveiro e membro da Real Academia Galega; de aí a súa paixón pola historia e polo patrimonio, pois a influenza desta xente foi moita. Outra foi a facilidade para pescudar dentro do Arquivo Diocesano.

Todo o seu traballo de investigación deuno a coñecer no seu libro “HISTORIA DE PUENTES DE GARCÍA RODRÍGUEZ” que publica o 7 de novembro de 1976 no local do Liceo Recreativo e Artístico e será reeditado polo Concello no ano 2013.

Mais o labor de D. Enrique non quedou aí. Publicou moitísimos artigos en prensa, nas revistas das Festas Patronais, no xornal A Nova Unión… E, aínda, algún libro máis, como “O SANTUARIO DE NUESTRA SEÑORA DE PEÑA DE FRANCIA” e “EL SANTUARIO DE NUESTRA SEÑORA DEL CARMEN DE AS PONTES DE GARCÍA RODRÍGUEZ. SU ORIGEN, HISTORIA Y DEVOCIÓN”. Aportou datos para o libro “PILAR SILVA, MULLER CRENTE E COMPROMETIDA”. E a todo isto hai que engadir entrevistas e colaboracións en radio e TV locais, RADIO-TV Eume. Polo que se pode dicir que o labor de D. Enrique na pescuda do noso pasado e na súa divulgación foi densa.

Como veciño foi un máis, pero sempre un bo veciño, participando na vida social do pobo e indo moito máis aló do que debía. O feito de ser un sacerdote nunca foi impedimento para deixar de ser un veciño colaborador e participativo na vida social do pobo. E así vemos a un D. Enrique como Vicepresidente da directiva do Liceo Recreativo e Artístico dende o ano 76 ao ano 82, unha entidade cunha boa incidencia social na nosa Vila de As Pontes ao longo de moitos anos e que aínda está a funcionar. Tamén como membro da Xunta de Protección Civil (1984) e membro fundador do grupo Amigos de As Pontes, cuxa participación na vida do pobo foi tal que un membro deste grupo foi alcalde durante varios anos. Nesta asociación foi vicesecretario da súa xunta directiva dende o ano 1984 ao 1991. Colaborou en todo aquilo para o que foi solicitado, dentro dunhas marxes normais e sempre procurando o mellor para os veciños.

Como podemos ver, toda a súa vida foi un compromiso de entrega para os seus veciños e co seu pobo en todos os sentidos. D. Enrique foi un veciño, un “galego bo e xeneroso” dos que fan país dun xeito calado e sen agardar nada en troques. Polo que nós, para corresponderlle, o mínimo que podemos facer é non esquecelo e manter viva a súa lembranza entre nós.

JOSÉ MARÍA LÓPEZ FERRO

FUNDACIÓN MUSEO ETNOGRÁFICO “MONTE CAXADO”

Lo que no somos

“No era él la luz sino testigo de la luz” Jn 1, 6

Saber lo que no queremos ser, le oí decir una vez a cierto sabio, ya es algo. Sabiendo lo que no quiere ser es como empieza uno a saber lo que quiere. Yo, en cambio, no pienso así. El fariseo en oración sabía que no quería o no creía ser como el publicano en quién tenía puestos sus ojos en vez de ponerlos en su Señor. Los acusadores de Socrates creían saber quién era el que estaba corrompiendo a los jovenes. Pero se mostraron incapaces de señalar quién era el que los hacía mejores. Saber lo que no queremos o no creemos ser no siempre nos ayuda a descubrir lo que somos y queremos ser. Tanto el fariseo como el acusador de Sócrates, si algo ponen de manifiesto, es su profunda -y culpable- ignorancia. Creen saber lo que no saben.

Por eso la figura de Juan el Bautista, sometido al interrogatorio de los sacerdotes y levitas enviados desde Jerusalén, crece tanto a nuestra vista. Enfrentado a los profesionales de la religión, es decir a quienes creen saber lo que son y quieren ser, Juan se revela en su verdad más íntima. Dice, ante todo, lo que él no es. Tener claro lo que no somos no tiene nada que ver con proclamar, como el fariseo o el acusador de Sócrates, lo que no queremos ser. Una es la verdad. Otra, la opinión. La opinión puede estar equivocada. La verdad, en cambio, nada tiene en común con la mentira.

Juan no era la luz sino testigo de la luz. Cuanto menos queremos brillar, enseña San Bernardo, más verdadera es nuestra luz. El Bautista, que pudo brillar ante la muchedumbre de los que bajaban al Jordán a ser bautizados por él, no quiso lucir sino arder. Anunció así un bautismo de fuego y Espíritu el que nos invita hoy a nosotros, con el testimonio de su vida, a descubrir y manifestar a los demás nuestra verdad más íntima: lo que no somos.

Texto escrito por Víctor Márquez, sacerdote de la UPA de As Pontes

Curso de habilidades informáticas básicas organizado por Cáritas da UPA das Pontes

O mercores 9 de decembro, Cáritas da Unidade Pastoral das Pontes deu comezo ao curso de habilidades informáticas básicas que se vai desenvolver durante 80 horas na aula CEMIT sita na Casa Dr. Dopeso das Pontes.

O alumnado participante no curso aprenderá ferramentas básicas no eido informático, fundamentais para o día a día nos tempos que corren, tales como uso de internet, xestións e trámites con administracións, uso de programas básicos, ferramentas para o acompañamento escolar virtual dos fillos e fillas, etc.

Dita formación, promovida por Cáritas UPA As Pontes e acompañada polas técnicos dos programas de familia e de territorio de Cáritas Diocesana Mondoñedo-Ferrol, busca completar o acompañamento ás persoas en situación de vulnerabilidade social; dende Cáritas, apoiamos na cobertura de necesidades básicas, pero tamén na formación, capacitación e promoción das persoas para que consigan unha mellor inclusión na sociedade actual.

Fiesta de la Inmaculada Concepción

Así de hermosa, lucía hoy la imagen de la Inmaculada Concepción en la misa celebrada hoy.

Realmente llena de gracia y bendita entre todas las mujeres, en previsión del nacimiento y de la muerte salvífica del Hijo de Dios, desde el primer instante de su Concepción fue preservada de toda culpa original, por singular privilegio de Dios. En este mismo día fue definida, por el papa Pío IX, como verdad dogmática recibida por antigua tradición (1854).

TRIGO LIMPIO

“Detrás de mí viene el que puede más que yo” (Mc 1, 1-8)

Me parece que hay dos maneras de ser humilde. Una consiste en quitarse importancia a sí mismo. La otra, en dársela a quien necesita que se la demos. La ascética tradicional ha recomendado vivamente la primera pero descuidado, ignorado incluso, la segunda. Por eso, en el trigal de los hombres con fama de virtud, ha crecido la cizaña de los recelosos ante otra especie de virtud que no sea la ya reconocida.

De Juan, el precursor del Mesías, sabemos, sin embargo, que fue trigo limpio. Él no era “el que había de venir” pero supo prepararle el camino. Pudo pasar por Mesías y ser aclamado entre la gente pero escogió ser la voz del que grita en el desierto. Fue la voz, no la Palabra. La Palabra, observa San Agustín, ha creado la voz de los profetas de ayer y de hoy, cuya figura y cumbre es Juan el Bautista.

“El mayor de los nacidos de mujer, si bien el más pequeño es mayor que él”, en palabras de Jesús. Y es que si “humildad es andar en verdad”, como proclama nuestra santa más humana y universal, no hay humildad tan verdadera como hacer mayor al más pequeño, esto es, darle a cada uno la importancia que necesita.

Ser la voz de la Palabra, abrir camino a quien necesita andar el suyo, poner la luz en el candelero para que ilumine toda la casa. Sin recelos propios de hombres, tal vez, faltos de miras: con fama de virtud pero con miedo.

Escrito por Víctor Márquez, sacerdote de la UPA de As Pontes