PATRIMONIO PONTÉS XXXVI

Pasamos á parroquia do Freixo, unha das que máis grandes das Pontes e que conta cun fermoso patrimonio, ás veces, non moi estudado. Hoxe imos ver un vello cruceiro que está situado a carón da escola do Freixo


CRUCEIRO O FREIXO-ESCOLA:



Exemplar de cruceiro de formas antigas, de finais do século XVIII (1783). As proporcións do varal e da cruz son pequenas e se lle engadimos que carece de capitel, a impresión que dá é que é un cruceiro pequeno.

Localización:
Ao carón da escola, ao lado esquerdo da mesma ollando de fronte, e pegado á pista. Non dista moito do outro cruceiro (O Freixo-Igrexa).

Plataforma:
De forma cuadrangular, dúas gradas, a inferior de grosor o dobre ca superior.
O material é de laxas de ollo de sapo, colocadas a xeito de manpostería.

Pedestal:
É circular, con remate moldurado e baixo. Leva unha ampla molduración de toro e escocia a xeito de base ática.

Varal:
É un fuste ou varal curto, de sección octogonal, con arranque cadrado e final cadrado (aínda que en maior tramo que no inferior ou arranque). No final superior leva unha inscrición que se le con dificultade e di (o lexible):

ESTECA
LVARIOL
OHIZOD
OMAN
ARE
ESANJU

No outro lateral, aínda máis deteriorado e que completaba a inscrición, atopamos a data de 1783, ben lexible.
RJO
???
???
AÑO DE
1783
Non está de todo lexible, hai letras que non se len.

Nota: A familia Sanjurjo de Montenegro ten relación con esta igrexa do Freixo, posiblemente as últimas letras SANJU… do varal se refiran a algún Sanjurjo, que o mandaría erixir. Tamén dá a sensación que nalgún momento perdeu o capitel, pois a parte inferior da cruz e a superior do varal irían nel, hoxe substituído polas grampas..

Capitel:
O capitel é inexistente ou se estragou. A base da cruz está unida cunhas grampas de ferro ao varal.


Cruz:
A Cruz é pequena e de forma grega (brazos iguais) e de sección octogonal ao igual co varal. Ten os extremos lixeiramente bifurcados. O remate dos mesmos é a xeito florenzado con botón central esaxerado, case unha bola.

Cruz reverso, O Cristo:
É un Cristo pequeno e desproporcionado, pegado á cruz. Ten a testa inclinada cara á dereita, con ampla melena. Os ollos pechados e grandes. Pano de pureza suxeito con cordón e anoado á dereita. Os brazos son longos e desproporcionados con respecto ao resto do corpo; coas mans abertas e un cravo en cadansúa e outro nos pés. O pé dereito sobre o esquerdo e apoiados nunha caveira, a xeito de peaña (símbolo do triunfo sobre o pecado).
Non leva coroa de espiñas, nin letreiro ou carteleira de INRI.

Cruz anverso, A Virxe:
A imaxe da Virxe é unha Dolorosa, de tamaño pequeno e sinxela. Vai metida ou acubillada nun fornelo, capela ou “hornacina” tamén pequena. Leva coroa grande e un manto. As mans cruzadas sobre do peito.

Texto e foto aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a súa colaboración.

Deja una respuesta

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Salir /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Salir /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Salir /  Cambiar )

Conectando a %s